Chuyện về vị đại biểu Quốc hội năm 1946

Đó là cụ Trần Đình Khánh - Chánh tổng Lương Ca, một trong các những hai vị ĐBQH Quốc hội đầu tiên của tỉnh Yên Bái…

Cụ Trần Đình Khánh - ĐBQH Quốc hội năm 1946. Ảnh: Thái Sinh.

 

Trong những ngày đầu năm năm năm mới tháng 4 năm nay, khi cả nước nóng sẵn sàng cho cuộc bầu cử Quốc hội khóa XV, Công ty ngược ngòi Vần dưới chân núi Nả tìm về nhà bạn cụ Trần Đình Khánh - nguyên Chánh tổng Lương Ca, là 1 trong các những hai vị ĐBQH Quốc hội đứng đầu của tỉnh Yên Bái.

Ngôi nhà sàn năm gian hai trái lợp cọ sau sinh sản sinh sản được trùng tu tháng 12/2011 nằm phí dưới bóng mát xanh rì, buổi sáng còn bảng lảng sương mờ tỏa ra từ trên dãy núi Nả xuống. Một vùng đất thanh thản và xanh đến ngỡ ngàng, nhưng ai và bị ngờ rằng cách nay 76 năm tại đây, thôn Vần, xã Việt Hồng, huyện Trấn Yên là TTTM dựa vào Chiến khu Vần - Hiền Lương, nơi đội du kích Âu Cơ lập “đại bản doanh” sẵn sàng cho cuộc khởi nghĩa tháng 8/1945 giành chính quyền sở tại sở tại ở hai tỉnh Yên Bái và Phú Thọ.

Nhà cụ Trần Đình Khánh - trụ sở đứng đầu của đội du kích Âu Cơ, nơi Ban cán sự Đảng Yên Bái - Phú Thọ ra quy định nhiều quy định cần thiết Ảnh: bảo tàng không gian tỉnh Yên Bái.

Nhà cụ Trần Đình Khánh sau sinh sản sinh sản được trùng tu. Ảnh: Thái Sinh.

 

Chuyện về vị Chánh tổng, chủ toạ Ủy ban tạm bợ tỉnh Yên Bái, chủ toạ Ủy ban Kháng chiến tỉnh Yên Bái, ĐBQH Quốc hội năm 1946 có thời gian ấn hạn rảnh họ có nhu cầu lãng quên, nhưng công phu và sự góp phần những ngày đầu năm năm năm mới cho chính quyền sở tại sở tại cách mệnh tỉnh Yên Bái và lực lượng lao động vũ trang hai tỉnh Yên Bái - Phú Thọ thì không có ai và bị lắc đầu được. Chừng nào họ có nhu cầu còn nói ở trên Chiến khu Vần - Hiền Lương thì tiếng tăm cụ Trần Đình Khánh và các vị lão thành cách mệnh như Ngô Minh Loan, Bình Phương và Đội du kích Âu Cơ mất cân đối bị quên lãng.

Những tư liệu tiểu sử từ trước về cụ Trần Đình Khánh cực kì ít ỏi Cụ có 4 người con, hai người đàn ông của cụ đã mất còn hai người game thủ nữ thì ở xa, Công ty phải tìm về anh Trần Xuân Thủy - trưởng ban đất nước láng giềng tỉnh Yên Bái là cháu nội của cụ hoạ chăng có những nơi thông tin game khả tín.

Anh Trần Xuân Thủy - cháu nội cụ Trần Đình Khánh trao đổi và cung cấp dinh dưỡng tư liệu cho PV Báo Nông nghiệp việt nam đồng Ảnh: Thái Sinh.

 

Anh Thủy cho biết: Bố tôi là Trần Đình Quát, sinh vào năm 1931 là con trưởng của cụ Trần Đình Khánh, trước kia là nghề giáo từng nhiều năm nay vừa qua dạy học ở Sơn La, Nghĩa Lộ sau chuyển ra thành phố Yên Bái, tôi là con út của ông. Tôi sống với ông nội từ bé đến năm 1987 thì ông mất. Ông tôi rất ít nói về những mình, dường như trong tim ông có điều gì đó rất khó nói ra…

Qua những tư liệu anh Trần Xuân Thủy cung cấp dinh dưỡng, tại bản “Tự thuật thời gian ấn hạn và kết quả cách mệnh” do cụ Trần Đình Khánh viết có xác nhận của ông Ngô Minh Loan, cán bộ lão thành cách mệnh, nguyên bí thơ liên tỉnh Phú Thọ - Yên Bái, nguyên bộ trưởng Bộ lương thực và Thực phẩm.

Năm 1944, sau sinh sản sinh sản được giác ngộ, cụ đã theo Việt Minh hoạt động binh lực binh lực các tổng lý, kỳ hào trong tổng Lương Ca thực thi các chủ trương và mở cửa của Việt Minh. Đầu năm 1945 khi ông Ngô Minh Loan được trung ương Đảng cử lên Phú Thọ, Yên Bái xây mới DataBase cách mệnh, kiến tạo đội du kích Âu Cơ sẵn sàng cho cuộc tổng khởi nghĩa cướp chính quyền sở tại sở tại ở hai tỉnh Phú Thọ và Yên Bái, nhà bạn của cụ phát triển thành “đại bản doanh” của đội du kích.

Cụ đã dành cả kho thóc 500 tấn lúa cùng hàng chục ngàn con trâu, bò nuôi đội du kích và những cán bộ cách mệnh đang hoạt động binh lực binh lực tại đây, ngoài ra cụ còn chuyển hai trung đội lính dõng trong tổng Lương Ca theo Việt Minh…

Chữ ký và xác nhận của ông Ngô Minh Loan về việc gia đình cụ Khánh góp phần 500 tấn thóc cho các huynh đệh mệnh.

 

Ngôi nhà đất của cụ Trần Đình Khánh là nơi tụ hội các thân hào trong vùng theo phương pháp mệnh, trụ sở đứng đầu của chiến khu Vần - Hiền Lương, nơi kiến tạo Ban cán sự Đảng liên tỉnh Phú Thọ và Yên Bái vào ngày 30/6/1945. Nhiều quy định cần thiết của Ban cán sự Đảng liên tỉnh Phú Thọ - Yên Bái và đội du kích Âu Cơ được giao đất nhà bạc và quy định từ chính phủ nhà bạn này.

Sau cách mệnh tháng 8/1945, cụ Trần Đình Khánh được cử giữ các chức năng vụ: chủ toạ UBND tỉnh Yên Bái tháng 10/1945, chủ toạ Ủy ban kháng chiến tỉnh Yên Bái năm 1947, Ủy viên Ủy ban kháng chiến khu 10 tháng 10/1947, chủ toạ Ủy ban kháng chiến hành chính tỉnh Yên Bái tháng 6/1948. Tháng 1/1946 cụ được bầu là ĐBQH Quốc hội khóa I.

Theo xác nhận của ông Bình Phương - nguyên điều khiển trưởng Ủy ban quân sự cách mệnh hai tỉnh Phú Thọ, Yên Bái: “Ông Trần Đình Khánh đã trải nghiệm xây mới quân nhân GPMB từ thời điểm ngày 15/3/1945 cho đến nay sau cách mệnh tháng 8/1945, ông đã xây mới và giao đất cho Công ty một đại đội đủ tranh bị mà ông thu nhặt được và xây mới được nhiều Ủy ban GPMB đất nước láng giềng ở huyện Trấn Yên - tỉnh Yên Bái”.

Tỉnh Yên Bái có hai ĐBQH Quốc hội năm 1946, đó là tính cụ Trần Đình Khánh và ông Cầm Ngọc Lương. Theo một vị điều khiển bảo tàng không gian tỉnh Yên Bái, ông Cầm Ngọc Lương sau đó 1 theo Pháp bị truất quyền ĐBQH Quốc hội. Điều đó đủ thấy, trong mỗi ngày đầu năm năm năm mới cách mệnh và cuộc kháng chiến chống Pháp 9 năm gian khổ, không phải dạng tầm thường vị ĐBQH Quốc hội nào thì cũng tạo được phẩm cách của người theo Đảng đến cùng như cụ Trần Đình Khánh.

Tìm hiểu vì sao cụ Trần Đình Khánh lại sở hữu một quãng đời u uẩn, tôi được biết trong cách tân ruộng đất, cụ bị quy oan là địa chủ, bị đem ra đấu tố. Rất may là cụ không cháy tử hình như nhiều địa chủ khác. Do chán cảnh đời mà tôi đã trải qua, cụ gửi nhà bạn cùng ruộng vườn cho người nằm xuống em rể để vào ở với người đàn ông cả là ông Trần Đình Quát đang dạy học tại thị xã Nghĩa Lộ.

Chứng nhận của ông Ngô Minh Loan về công phu của cụ Trần Đình Khánh trong những việc xây mới Chiến khu Vần - Hiền Lương.

 

Anh Trần Xuân Thủy kể rằng, trong thời điểm bố tôi dạy học ở một huyện miền núi tỉnh Sơn La, phấn đấu nhiều năm nay vừa qua vẫn thiếu thốn đủ đường kết nạp đảng, một thang ông Ngô Minh Loan lên Sơn La công tác làm việc mới hỏi điều khiển tỉnh có biết thằng cháu tên là Trần Đình Quát đang dạy học tại đây không.

Lãnh đạo tỉnh Sơn La bảo biết, vậy thì những anh đón cậu ấy về đây cho tôi gặp một ít chi phí Tỉnh Sơn La điều một chuyến xe đón giáo viên Quát về, sau sinh sản sinh sản thăm hỏi tình hình sinh lực của ông Trần Đình Khánh, ông Loan rất sửng sốt lúc biết cháu ông không được kết nạp đảng nguyên nhân là mắc mớ lý lịch bố là Chánh tổng, địa chủ. Ông Loan đã giải nghĩa cho điều khiển tỉnh Sơn La biết ông Trần Đình Khánh có công dụng rất lớn cho các huynh đệh mệnh… sau một ít lâu thì ông Trần Đình Quát được kết nạp vào đảng.

Anh Trần Xuân Thủy được nghe bà nội nhiều lần nhất kể: Đội du kích Âu Cơ nhiều ngày tháng khắp nhà mình, khắp nhà lúc nào thì cũng có chiều hướng nóng lên cả chục người xay lúa giã gạo để nuôi đội du kích. Trâu bò trên rừng muốn bắt con nào về mổ cũng được…

Ông Đặng Ngọc Chi sinh vào năm 1927 là cán bộ tiền khởi nghĩa đã xác nhận, chính ông đã thấy từ tay bà Hoàng Thị Thêu vợ ông Trần Đình Khánh 4 con trâu để mổ nuôi quân. Ngày 2/7/1945 trong buổi làm lễ tế cờ ra quân vào GPMB Nghĩa Lộ, gia đình ông Trần Đình Khánh đã hiến 2 con trâu và 3 con lợn mổ “làm rau” của bữa cơm trưa cơm của 200 chiến sĩ.

Các tuyên truyền viên tập luyện thể dục bài hát 'Ngày hội non sông'. Ảnh: Thái Sinh.

 

Khi Công ty đến thăm nhà bạn của cụ, nay đã được gần gần xếp hạng di tích tiểu sử từ trước quốc gia, tại đây trung tâm giao thương văn hóa truyền thống tỉnh Yên Bái đang tổ chức các lớp hướng dẫn văn hóa truyền thống cho các huynh đệ tuyên truyền viên DataBase. Thật xúc động bài hát “Ngày hội non sông” đang được rèn luyện cho những chàng tuyên truyền viên, trong đó nổi tiếng tóc đã bạc, bài hát sẽ giảm cất lên trong ngày bầu cử sắp tới.

Tư liệu về cụ Trần Đình Khánh cực kì ít ỏi, những người dân cùng hoạt động binh lực binh lực với cụ đều đã mất, Công ty chỉ mường tượng những cách làm của cụ qua một số bóng trang tư liệu mà anh Trần Xuân Thủy cung cấp dinh dưỡng: Cụ là 1 người yêu nước, nguyện theo Đảng đến cùng, đã hiến dâng toàn vùng của nả và sức mình cho các huynh đệh mệnh… chính vì như vậy thế cụ đã được gần gần ban tặng: Huân chương Kháng chiến chống pháp hạng Nhất, Huân chương trụ cột hạng Hai, vợ cụ là Hoàng Thị Thêu được ban tặng đồng tiền xu vàng cùng với nhiều bằng khen, giấy khen khác…