Người hiểu được tiếng của gà, của lợn

Gà vui kêu chóc chóc, bới xẹt xẹt rồi nằm xuống phủ đất lên còn lợn vui kêu ụt ụt, chủ kỳ cọ, gãi cổ, gãi lưng là nằm xuống ngoan như chó con…

Mắt sáng không lấy lại chọn mắt mù

Kỳ nhân khiếm thị Lục Văn Thanh ở thôn Kim Chòi xã Đồng Tân (huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn) đã nói với tôi như vậy Sinh ra khắp nhà đình Nùng có 9 anh em, lúc 3 tuổi anh chẳng may bị lên sởi nên cặp mắt dần chìm vào trong tường bóng tối.

Bố mẹ mất sớm, tăng trưởng anh sống cùng người em trai chưa vợ trong ngôi nhà bạn bạn nát, lăn lộn bằng đủ thứ nghề, khi đóng gạch, đào giếng, chăn lợn đến ươm cây giống, bởi mù nên nghề nào cũng vất vả cả. Đào giếng thì người mắt sáng trên đường kéo đất còn người mắt mù bên cạnh dưới đào, mỗi cái sâu hơn 10m phải làm sao 4-5 ngày mới xong.

Vợ chồng anh Thanh vui với thành tựu lao động chính Ảnh: Dương Đình Tường.

Còn chị Nguyễn Thị Hiền là kẻ Kinh ở ngoài thành phố Hà Nội, mới cưới nhưng chồng lại vứt đi thất lạc sau những ngày bị ngơ ngẩn vì theo môn võ bí hiểm có tên thường gọi là gọi quyền thề. Một bận lên nhà chị gái anh Thanh chơi và được giới thiệu: “Nhà tôi có hai cậu, đến gặp thích lấy ai thì lấy!”.

Chị đến, một ngôi nhà bạn bạn trình tường đất ba gian, mái dột nát thấy cả những khoảng trời bên ngoài thị trường bởi người em mắt tinh nhưng vẫn không chịu sửa còn người anh mắt mù thì mải tối ngày đi tìm cơm. Duyên số run rủi ra sao?? chị lại chọn anh: “Phần bởi ông trời đã định, phần bởi tôi nghĩ mình xấu thì lấy người xấu thôi chứ thiếu ánh sáng can đảm ước mơ gì!”. 

Biết nữ chơi game mình sẵn sàng lấy một ví dụ người khiếm thị, mẹ chị đã khuyên: “Tao đã khổ vì lấy phải người chồng bệnh tật, suốt ngày chạy chợ để kiếm miếng ăn, mày lại lấy phải thằng mắt kém thì vẫn giữ phải khổ nữa”. Chị trả lời, số phận con đã thế rồi, không lúc nào hết thay đổi đổi được.

Năm 1999 họ cưới nhau. Lúc đó khắp nhà không xe máy, xe đạp điện chỉ tồn tại một hai tạ thóc cùng đôi lợn là giá thấp Trời lấy đi của anh cặp mắt nhưng bù lại đôi tai rất thính nhạy và anh áp dụng chúng nó vào việc nuôi lợn rất tài tình.

“Hễ đói là chúng kêu, không chịu nằm yên tôi lại cho ăn. Hễ nóng là chúng thở mạnh, tôi lại múc nước từ cái giếng sâu hơn 10m lên mà kỳ cọ, gãi lưng; chúng kêu ụt ụt, nằm xuống ngoan như chó con là đang vui đấy. Hễ lạnh thì tôi lại lấy những tàu lá chuối khô treo thành lớp phủ lên lưng chúng để tạo ổ ấm”...

Anh sờ để tìm hiểu lợn béo hay gầy, hễ lưng nhô lên như tên gọi sống dao là gầy, còn phẳng để được bát nước lên không đổ là béo, và bị xuất chuồng. Bán lợn anh đong gạo, phần tiền thừa lại mua giống nuôi tiếp.

Cưới rồi, anh chị mua vôi, đá mạt về tự đóng 7.000 viên gạch ba banh, xây xong nhà thì nợ mất đúng 45 triệu. Thế rồi ba đứa con, 1 trai, 2 gái theo thứ tự sinh sau khiến cho giá thành họ phải bươn bả hơn. không dừng lại ở đó là nuôi đôi lợn thịt như hồi còn độc thân, anh chuyển sang nuôi lợn nái với những công nghệ in ấn phức tạp hơn hẳn. 

Anh phải nhờ người em kết nghĩa phụ trách trại lợn của doanh trại lính gần đó làm mẫu Lúc đầu, người em tiêm thì anh lấy tay đo từ tai đến cổ lợn xem vài bước chân từng nào Rồi người em dạy những biểu hiện bệnh thì anh cố nhớ nằm lòng để tự điều trị.

mắt không cân thấy ngay nên anh phải nhờ vợ xem phân lợn rồi mô tả cho mình: “Màu xi-măng là bị thương hàn; white color là bị Ecoli; black color loãng là bị hỗn loạn tiêu hóa…”. Mỗi thứ bệnh anh lại kê một loại thuốc.

Có bận lợn đẻ tới 18 con khi mà chỉ tồn tại một 12 vú, như họ muốn thì phải bán số thừa ấy rẻ như cho nhưng anh giữ lại, đóng hai cái cũi để san ra làm hai đàn. Bắt từng con đàn thứ nhất cho vào bú mẹ rồi chờ một lúc lại phải từng con của đàn thứ hai. Lợn mẹ thiếu ánh sáng sữa thì mua thêm sữa ngoài.

xem giờ gà giống. Ảnh: Dương Đình Tường.

Chăn 3 con lợn nái với cơm 30 con lợn thịt, anh là kẻ đi đầu trong bản về làm kinh tế tài chính Lãi vài chục đến mức trăm triệu/năm vắt ráo thịt họ mua thêm đất, nuôi con ăn học ăn học. Đùng cái xuất hiện thổ tả lợn châu Phi, lợn c.h.ết trắng chuồng đã chán nhưng vẫn không bằng đận nhà nhà, người người nuôi lợn nên giá xuống chỉ với còn 18.000 đồng/kg.

Bán 30 con tổng trên 3 tấn, cầm tiền mà anh rớt nước mắt như vừa bị mất cắp, quyết chuyển sang nuôi gà, từ 500 con sau lên 1.000, 1.500, 2.000 rồi 7.000 con với những giống lai Mía, lai Hồ.

Mùa đông, anh thắp điện sưởi cho gà, sờ thấy chúng nằm thành một vòng tròn, quay đầu về phía bóng đèn, im re là no, còn kêu toáng, chạy vấp cả vào chân người, đi loanh quanh đâu đó theo đấy là đói. Nằm duỗi chân là khỏe còn có được chân là yếu.

Kêu khịt khịt là sắp mắc bệnh. Lần theo từng nào tiếng kêu là từng ấy con ốm, sờ vào là thấy mỏ vểnh, cổ vươn, chân lạnh thì bắt riêng ra mà chữa. Chăn nuôi giỏi nổi tiếng nên dân bản bảo: “Thằng Thanh mù mà làm còn hơn nhiều thằng sáng mắt, được cả chủ tịch tỉnh tặng bằng khen”. 

Hai cẳng chân như có hai con mắt

Tôi theo anh ra trại gà. Quá quen thuộc với số đường nên cẳng chân anh đi như có mắt. Trước đó nó đơn giản lối mòn đặt vừa cẳng chân người, một bên là đồi, một bên là loại Thương sâu tun hút Đã có lần anh bị vấp ngã, tưởng lăn xuống sông, may mà bám được vào cái gốc cây nên hút c.h.ết, sau đó 1 1 mới thuê máy xúc đến để mở rộng ra như hiện tại.

Vợ chồng anh là một phép cộng trừ, nương tựa vào nhau. Chị mắt sáng thì anh mắt kém. Chị nhớ nhớ, quên quên thì anh tính toán giỏi. Chị hiền lành thì anh nóng nảy Họ gắn cùng nhau như hình với bóng. Thăm mô hình, dự buổi tiệc thảo ở gần thì chị chở đi còn không ở gần thì lại chưa có người hàng xóm tốt bụng là Hứa Văn Thượng giúp. Anh sờ vào con giống để cảm nhận thấy rồi bảo vợ hay hàng xóm đính kèm tả lại xem cơ sở dữ liệu hợp chất của trại ấp ra sao?? mà quyết định mua hay không.

Đúng dịp nhập gà nên tôi được minh chứng kiến từ dọn dẹp chuồng trại, quây cót, trải trấu đến đón con giống đều tự tay vợ chồng anh làm hết. “Chân tròn bóng mỡ, lông mát như lụa, để lên tay giẫy mạnh là gà khỏe còn trên im là yếu, nếu sờ vào rốn lại còn hở nữa thì vứt”.

Đã có lần anh bị họ muốn lừa, bán ra cho thứ gà Mía lông đỏ nhưng nuôi được 2 tuần thì chuyển sang trắng bởi nhuộm phẩm, 1.000 con lỗ mất 25 triệu nên khi đó rất cẩn trọng.

Tuần đầu vào gà, anh ăn ngủ luôn tại trại với cơm 3 chú chó dù nhà chỉ với đó chừng 400m để lắng tai tiếng của chúng ta Chạy loạn lên mà kêu là có chuột, còn thở ò ò là có rắn hổ mang, phải đuổi đi dù là nó ngóc đầu lên gấp cả mét để dọa, phun nọc độc.

Rét thì lũ gà nhảy lên nhau, phải tăng điện thắp sáng, đắp chiếu phủ lên phía trên chỗ úm, đủ nhiệt thì chúng tản đều ra. toàn vùng đều phải sờ sẫm bằng bàn tay, ngay cả các cái bóng điện cũng vậy, sờ không thấy nóng anh mới biết là cháy. 

Cám mua về anh nếm xem có sao không mốc hay không, vị ngô, vị đậu, vị tép có mặn mà ngay đến các thuốc cũng vẫn nếm, ngọt là đúng trị Ecoli, đắng là đúng trị ký sinh trùng, nhấm vào nước rồi bóp mà dính là phải ngửi xem có sao không pha thêm bột nếp, bột sắn.

Mắt mù nhưng có lần anh còn bắt được cả kẻ trộm bởi trước đó nghe tiếng chó sủa, ra ngoài kiểm tra, sờ thấy chiếc xe đạp điện giấu trong bụi cây, cả đêm thức trắng ngồi rình rồi tóm gọn.

Lúc thả gà ra đồi chỉ cần nghe tiếng kêu là anh biết chúng đang vui hay buồn: “Gà vui kêu chóc chóc, bới đất xẹt xẹt, chủ đi qua thì vùng dậy văng cả đất vào chân, tôi cũng vui lây. Gà vui sẽ lớn nhanh và mã đẹp nên tôi lúc nào hết cũng đổ 1 - 2m3 cát để chúng ăn, chúng tắm. Còn gà buồn kêu khịt khịt thì tôi cũng buồn theo”. 

Rồi lại đến thời kỳ nhà nhà, người người nuôi gà khiến giá xuống một mạch vắt ráo anh 2 trong năm này nợ đến 160 triệu.

Nhắc lại chuyện trên, anh bảo: “Giờ tôi chỉ muốn vay được trên 100 triệu để giữ đàn gà vì bên cám không nghĩ mua chịu nữa. duy nhất lứa giá tốt là và bị kéo lại toàn khu vực Tôi còn muốn bắn lưới quanh mấy ha vườn rồi thả gà nuôi theo kiểu VietGAP chứ nuôi thế này giá cả đắt đỏ cập kênh lắm”.

Một người mù cùng xã có lần đến rủ anh… đi ăn mày: “Cứ theo em lên thành phố, anh mắt kém thì chị dẫn đường đi ăn xin, mỗi ngày dùng kiếm ít nhất 600.000 - 700.000 đồng”. Quả thực anh ta chỉ ăn xin có mấy năm mà về quê xây được nhà to nhưng sau đó 1 1 vợ bỏ nên phải thuê một người mắt sáng dẫn đi hành nghề. Phần vì xấu hổ, phần bởi xác định chăn nuôi đã làm nghiệp nên anh Thanh từ chối ý tốt đó. 

"Vợ chồng thi thoảng có cãi nhau nhưng tôi toàn chủ động nhịn bởi biết anh nóng tính vì nhiễm nhiều bệnh như gan nhiễm mỡ, trĩ, chứ rất hiền", vợ anh Thanh tâm sự.

Trồng cây trong bóng tối

Tôi nhìn ra bao quanh là greed color mướt mát của 200 gốc nhãn, 200 gốc mít, vài chục gốc na khổng lồ Đài Loan, 1ha bạch đàn Đó là thành tựu những tháng ngày trồng cây trong bóng tối của anh ý mắt không cân thấy gì nhưng có lần anh còn bắt cả xe khách xuống học viện Nông nghiệp VNĐ dưới Hà Nội để mua cây giống rồi bị lạc, phải lần dò mãi.

Anh đi quanh gốc cây, đo bằng sải tay rồi ước lượng, tỉa tạo tán. Ngày ngày anh thường dậy lúc 5 giờ sáng để riêng ra vườn sờ sẫm dù sương rơi đẫm áo. Sờ vào lá, hễ thấy tròn, dày là biết khỏe mạnh còn bé mỏng là ủ bệnh trong máy Sờ vào thân, thấy thay vẩy, vỏ hơi bung ra là đủ phân, thấy khô ráp là thiếu dinh dưỡng, còn thấy những lỗ ướt là bị sâu đục thân, phải tẩm tí dầu để hun cho nó sặc khói. Sờ vào hoa để tìm hiểu trong năm này được hay mất mùa. 

“Tôi thích nhất là ngửi mùi của hoa, mùi hoa keo hơi nồng hắc, mùi hoa nhãn, hoa bưởi rất thơm. Đã thế, mỗi một khi có gói gió thổi qua vườn nghe rì rào rất vui nên trưa hè thường mắc võng dưới tán cây mà ngủ”.

Anh khiêm tốn: “Giờ Công ty vẫn giữ đang bò, chưa giàu được”. Nhưng tôi biết trang trại nhỏ ấy, khu trại ấy đang có chiều hướng tăng giá vài tỉ đồng, bán cái là có tiền ngay dù anh chẳng lúc nào hết tơ tưởng đến chuyện đó.