Những phụ nữ 6, 7 lần lấy chồng ở Hin Đăm

Cái bản Dao chỉ 55 gia đình nhưng có những phụ nữ mang thai mang bầu mang bầu tối đa lấy chồng mà thi công chỉ 14, 15 tuổi và chồng là theo phong tục chứ không hẳn theo pháp luật…

Hồn nhiên như cây cỏ

Theo tuyến phố rộng chỉ vừa đặt đủ cẳng chân người chạy xuyên qua rừng thông rậm rạp, tôi tìm về nhà đất của Hoàng Ủng Múi trên đường bảng Hin Đăm (xã Kiên Mộc, huyện Đình Lập, tỉnh Lạng Sơn) - một người nữ game thủ sinh vào năm 1994 nhưng đã 6 lần lấy chồng. Đi vừa ướt lưng áo thì người dẫn dường chỉ cho tôi một mảnh bùa đan bằng tre, hình tựa cái cửa thu nhỏ, một cánh đã rời ra, cánh còn sót lại đen xì rêu mốc: “chắc chắn là để đề phòng con ma covid 19 vào bắt người hay con ma thổ tả Châu Phi vào bắt lợn!”.

Cái bùa đan bằng tre trước cửa nhà đất của Múi. Ảnh: Dương Đình Tường.

Khuất sau khóm tre um tùm là một trong căn nhà của bạn trình tường bằng đấp, tường nứt toác, thấp lè tè, trong máy tối như hang con don, con dúi, từ đó vẳng ra tiếng ho khúng khoắng. Khi mắt đã quen với bóng tối tôi nhận ra đó là tính vua Đức Long-bố của Múi, trong năm này hơn 80 tuổi, bị bệnh nên suốt ngày ngồi vào ngóc ngách nhà cửa Một lúc sau, Múi mới từ ngoài vườn vào tay vẫn cầm con dao phát nương.

Trong nhà, không xe số hay ti vi, đồ vật không dám gan ý nghĩa gì ngoài hai chiếc giường ọp ẹp, cái hòm gỗ cũ kỹ và một bao tải đựng chừng 20 kg gạo. Mẹ của Múi loại bỏ đã lâu, bốn bằng hữu thì một anh lang thang từ nhỏ chẳng biết sống hay c.h.ết, một anh lấy vợ ở xã khác, một chị lấy chồng ở tỉnh Yên Bái. Mỗi lần bỏ chồng thường bị chồng bỏ Múi đều về bên ở với những người bố ốm yếu.

Nhà có mấy mảnh ruộng đều cho người nằm xuống khác cấy, có cỡ 300 cây thông cạo nhựa hàng tháng được 1-2 triệu đồng, chỉ đủ đong gạo nên từ Tết tới giờ hai họ vừa được ăn thịt hai lần. lần thứ nhất do Múi bị ốm, lần thứ hai do nhà hết mỡ nên lấy mỡ về rán để ăn dần.

Hai bố con Múi. Ảnh: Dương Đình Tường.

 

Múi không biết chữ nhưng tiếng Kinh rất sõi vì ra phía bên ngoài đường ngoài nhiều: “Năm 14 tuổi, khi mình đi tới xã Đồng Thắng (cùng huyện) đốt than, có người thích, bảo: “Nhà anh nghèo, không dám gan ý nghĩa gì đâu nhưng mấy hôm nữa ba mẹ sẽ lên hỏi em làm vợ, mua ít thịt để mời bằng hữu đến ăn một bữa!”.

Thế là nó dẫn mình về. ba mẹ nó hỏi: “Cháu về đây với thằng T.S để mang trong căn nhà kiếm tiền hay vào chơi?”. Mình trả lời: “Cháu về đốt than, lấy tiền mua mỡ, mua gạo ăn thôi!”. Hôm sau, mẹ nó bảo mình đi bắt kê thịt ăn, không biết vì sao, nhưng lúc thịt xong thấy có người lạ đến cúng. chắc chắn là báo ông cụ, bà cụ nó để mình về làm vợ.

Nhà có hai cái giường, ba mẹ nó ngủ một giường, mình với thằng T.S ngủ một giường. Ở được khoảng hai tháng, đến khi tối ba mẹ nó xem tuổi bảo không cưới được vì mình tuổi con chó, nó tuổi kê, không khớp nhau, thế là bỏ.

Chồng thứ hai là thằng Q ở Còn Tằm còn xã nào mình quên ăn nhưng cùng huyện. Mình quen khi tới nhà cậu chơi, nó rủ sang, lúc định về thì trời mưa to quá không quay được suối nên mới ở lại để mang trong căn nhà cấy, cạo nhựa thông giúp. Nó thịt một con lợn bảo bằng hữu đến ăn, cúng rồi ở phối kết hợp nửa năm. lúc có gói con trong bài bụng thì một hôm bố nó đi lấy củi lại đòi ngủ cùng, mình không chịu, thế là bỏ về.

Những đồ vật trong căn nhà đất của bố con Múi. Ảnh: Dương Đình Tường.

 

Chồng thứ ba là thằng L ở xã Bắc Lãng (cùng huyện), chị Lan (cựu trưởng thôn) dẫn lên đây hỏi, lúc đó mình đang bụng to. Không biết thế nào, có lúc nào nào nó thả bùa, mình thấy nó đẹp trai quá nên thích lấy. Sáng lên chơi, chiều nó về, bảo mẹ đến hỏi, bố mình bảo 17 triệu nhưng giảm cho một ngày triệu để lấy chăn, lấy quần áo còn rượu không lấy, thịt không lấy (do trước đó Múi đã có 1 website hoàn chỉnh con với những người khác nên giảm giá, riêng chồng này có đăng ký tham gia dự thi kết hôn - PV).

Ngày phối kết hợp đi làm việc cỏ nhưng tối nó cứ uống rượu, không nghĩ là mình nói mà toàn chửi, đánh và đuổi về. Hai con nó không nghĩ là mình một đứa nào mà để nuôi tất.

Chồng thứ tư tên Tr ở tỉnh Yên Bái, mình quen lúc lên nhà chị gái chơi rồi nó rủ về nhà, ngủ phối kết hợp được một lần uống uống Nó cứ đòi lấy mình nhưng do vì Covid không về đây để làm đám cưới được. Có lần nó gọi điện liên lạc, mình kể là đang di chuyển hát (vì không biết chữ nên Múi hát theo kiểu thuộc lời) cùng bạn trai, bạn gái dưới thị xã nên nó ghen, loại bỏ lấy vợ rồi.

Chồng thứ năm tên là Th ở thôn Bình Chương mình không biết ở xã nào, đi phát nương thuê, rủ về trên đường lán nương 1/5 rồi nó đòi lấy. Bố tôi cũng đồng ý nhưng chồng thứ ba không nghĩ là ly hôn mà đòi phải góp 100 triệu lúc làm nhà, sắm đồ thì mới đồng ý. Nhà thiếu thốn đầy đủ ở, đất rừng thiếu thốn đầy đủ chia, con thiếu thốn đầy đủ một đứa thì sao mình phải trả, mà mình lấy đâu ra tiền? Giờ thằng Th cũng không thích lấy mình nữa.

nhà bạn trình tường mà bố con Múi đang ở. Ảnh: Dương Đình Tường.

 

Chồng thứ sáu gọi thế cũng khá được mà hoàn toàn không cũng khá được. Nó tên là sự ở xã Đồng Thắng, lúc mình đang ở trong nhà thiết kế thời trang (chồng thứ năm), nó làm quen, rủ về nhà phú nhuận chung mấy ngày, ăn phối kết hợp nhưng không ngủ phối kết hợp. Lúc đầu nó bảo lấy nhưng sau lại không lấy mình nữa…”.

Chúng tôi đang ngồi rỉ tai thì sẽ xuất hiện một cuộc gọi đến, Múi cười ngượng nghịu bảo: “Giờ mình đang có chiều hướng tăng tình nhân ở huyện Lục Nam tỉnh Bắc Giang. Quen nhau qua zalo được 20 ngày, gọi điện liên lạc thoại vài lần, mấy hôm nữa thì nó lên đây để gặp mặt và cưới”. Rồi chị bắt máy, hỏi tình nhân rằng: “Anh ơi, có nhà báo dưới Hà Nội đang hỏi chuyện em, thế anh họ gì, tên gì ấy nhỉ?”. sau khi sinh sản có tiếng trả lời, tôi lại nghe chàng trai kia hỏi vọng: “Thế còn em, họ gì, tên gì nhỉ?”.

Hôm nay sóng 4G khỏe chứ những khi kém, Múi phải chạy lên tận đỉnh đồi hay bắc thang lên đống tiền mái nhà để “hứng”.

“Nhà mình không còn gì đẹp hơn ăn, họ muốn bảo là có không ít đồi, nhiều ruộng, cứ xuống nhà anh rất đầy đủ gạo ăn, rất đầy đủ tiền tiêu nhưng chỉ lừa mình thôi”, lời của Múi.

'Người ta cứ bảo lấy mình thực sự'. Ảnh: Dương Đình Tường.

 

Tôi không thải ra theo sau lưng nó mà hiểu rõ số chồng

Theo phong tục của người Dao, một phụ nữ mang thai mang bầu mang bầu được gọi là có chồng khi được cúng ma ở trong nhà chàng trai dù có phải thể chưa cưới. Đám cưới thời xưa tốn rất đông người thịt, lợn 5, 6, 7 con, gà 10 con, rượu 60-80 lít, gạo 60 - 80kg, đời ba mẹ tổ chức triển khai có lúc nào nào đời con chưa cai sữa trả hết nợ. Đó đơn thuần chồng đầu, những chồng sau thì không phải lo rượu thịt gì cả mà chỉ cúng ma cho tổ tiên biết. Khi người phụ nữ mang thai mang bầu mang bầu đó c.h.ết thiếu thốn đầy đủ những chồng trước cúng mà có duy nhất một chồng đang ở cùng cúng…

Chị Lý Thị Lan - trưởng bản Him Đăm mức độ năm 2017 - 2020 bảo Hoàng Ủng Múi là em họ bên nhà chồng, có cho chính mình một đứa con làm cháu nuôi gọi là là sựòng Kim Hình (6 tuổi) vì lúc đó con dâu chưa đẻ được trai: “Tôi hay trêu “Bà nhặt mày ở đồi thông về” nên gặp ai nó cũng bảo: “Bà nhặt tao ở đồi thông về”. Mẹ nó đã 6 lần lấy chồng, ngoài ra còn và bị có một cách cách số người nữa tôi không thải ra theo sau mà hiểu rõ dược…

Chị Lan đang bế người cháu nuôi và đùm bọc, thuê cả đứa con của chị ý Nải làm giúp việc nương rẫy. Ảnh: Dương Đình Tường.

 

Triệu Thị Nải 7 lần lấy chồng là tối đa bản nhưng giờ nó đã già rồi, không lấy thêm ai được còn Múi đang trẻ, không biết sẽ còn lấy thêm từng nào lần chồng nữa”.

Nải trong năm này khoảng 60 tuổi, gốc đứa ở xã Ái Quốc huyện Lộc Bình cùng tỉnh Lạng Sơn, do lấy anh họ của chồng nên chị Lan gọi là chị dâu: “Trước kia nó lấy từng nào chồng tôi không rõ nhưng lúc được biết nay đã 7 lần. Anh họ của chồng tôi là Hoàng Sinh Thành đi làm việc thuê ở xã Ái Quốc gặp nó và lấy thì đã trải chồng thứ tư. Anh ở rể luôn tại đó, có mùi thơm hai người con, trong một lần uống đi uống rượu, say quá, lấy xe số của một người nhưng không biết đi nên lao xuống ao c.h.ết”.

nhà bạn đất của mẹ con chị Nải. Ảnh: Dương Đình Tường.

 

Lo hai đứa con còn nhỏ của anh ý họ chồng sẽ bị bán nên chị Lan mới đón cả ba mẹ con về nuôi. Ở khoảng hơn một năm Nải còn muốn lấy luôn chồng chị Lan: “Nửa đêm đang ngủ, nó bảo anh Hếnh (chồng chị Lan) có con chuột kéo cái bẫy vào gầm giường của tao, mày bắt hộ đi. Nhưng thực ra không dám gan con chuột nào cả mà nó chỉ vờ vịt để cho ráo anh đến ngủ cùng.

Về sau mẹ chồng tôi biết mới bảo: “Tao có con dâu rồi, không nghĩ là mày lấy đàn ông tao đâu”. Sợ nó lấy mất chồng nên tôi mới đuổi đi. Nó lên nhà bố chồng ở cùng mấy tháng, mẹ chồng cũng sợ con dâu lấy luôn chồng mình nên lại đuổi đi...”.

Hiện tại, nương không dám gan, rừng không dám gan, tóc đã bạc rồi mà chị Nải vẫn phải đi làm việc thuê xa nhà. Một đứa con chị đang di chuyển làm việc thuê ở tận miền trung bộ còn thằng Hoàng Nho Phúc trong năm này 19 tuổi thì làm thuê tận nơi nhà chị Lan, cơm cháo chủ nuôi, làm buổi nào trả công theo buổi đó.

Dân tộc Dao nếu đẻ nữ game thủ thường gọi là đứa đầu là Múi, đứa hai là Nảy, đứa ba là Pham, đứa tư là Phẩy; nếu đẻ đàn ông thì thằng đầu là A Tài, thằng hai là A Nhì, thằng ba là A Sam, thằng tư là A Xi. vì thế vào bản mà hỏi tên thì rất đông người người trùng nên phải hỏi cả tuổi .